Liken Planusta Tırnak Bulguları

Paylaş:

Liken planus, kaşıntılı bir deri hastalığıdır, cildi, mukozayı ve kıl folliküllerini etkilemektedir. Çok sık karşılaşılabilen bir cilt hastalığı olan liken planus, tüm ırklarda görülebilmektedir. Liken planusun ortaya çıkmasında ortalama % 1 – 2 oranında ailesel, yani genetik faktörlerin etkili olduğu bilinmekle birlikte, hastanın yaşam koşulları ve özellikle duygu durumu bunda fazlasıyla etkili olabilmektedir.

Liken planus, ortalama 20’li yaşlarda çok sık olarak görülmekle birlikte, genel olarak bakıldığında 40 – 70 yaşları arasında olan kişilerde gözlenmektedir. % 5’lik bir oranla çocukluk döneminde de görülen liken planus, Hint, Meksika ve Arap ırklarından olan çocuklarda daha sık görülüyor. Aslında liken planus hastalığının klinik dağılımı kişilere, yaşa göre değişiklik gösterebilmektedir.

Liken planusta en klasik lezyon küçük, başlangıçta kırmızı sonra morumsu renkte, üzeri düz deriden kabarıklıklar şeklindedir. Bu lezyonların boyutları ortalama 0.5–1.5 santimetre çaplarındadır. Liken planusta deri tutulumu olan kişilerin 3’te 2’sinde sorun 1 yıl içinde kendiliğinden iyileşmekle birlikte, iyileşme sürecinde kişinin rengine göre hafif bir leke de kalabilmektedir. Liken planusta mukozal tutulum ise deri tutulumundan daha dirençli seyretmekte, sürekli tekrarlamaktadır.

Liken planus neden olur?

Liken planus hastalığının nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, hastalığın bağışıklık sisteminin hatalı bir fonksiyonu sonucu geliştiği düşünülmektedir. Vücuttaki gizli hastalığı ortaya çıkaran bazı tetikleyiciler vardır Bunlar:

  • Liken planusun tetiklenmesinde en temel sebeplerin başında kötü duygu durumu, stres gelmektedir. Aile, sosyal yaşam ya da iş durumu stresli olan ve ciddi bir yaşam mücadelesi içinde olan yaş grupları bu rahatsızlığa daha fazla maruz kalmaktadır.
  • Hepatit B, hepatit C, karaciğer hastalıkları, primer biliyer siroz ve diyabet liken planusun ortaya çıkışına sebep olabilen hastalıklardır. Bu hastalıkların semptomları kişide liken planus hastalığını tetiklemekte ve şiddetini arttırmaktadır.
  • Tansiyon ilaçları, antibiyotikler, antimalaryal ilaçlar ve nonsteroid antienflamutuar ilaçları da liken planus hastalığını tetiklediği bilinir.

Liken planus belirtileri nelerdir?

  • Liken planus cilt üzerinde oluşan düzensiz, yuvarlak şekillere sahiptir ve kırmızı veya mor, düz tepeli bir görünümdedir.
  • Liken planus yakından incelendiğinde pullu bir görüntüye sahiptir.
  • Liken planusun şiddetine bağlı olarak kaşıntı yoğunluğu da değişmektedir.
  • Çoğunlukla kol bilekleri, iç bilek ve ayak bileklerinde, kimi zaman da tırnakta meydana gelir
  • Özellikle de tırnakları ve kafa derisini çok olumsuz etkiler.
  • Oluştuğu yerde kızarıklık, tahriş ve saç dökülmesine sebep olabilir.
  • Tırnaklarda oluşan liken planus, tırnakların çok kolay bir biçimde kırılmasına sebep olur.
  • Ağız içinde oluşan liken planus, ülsere neden olabilir ve beslenmeyi zorlaştırır.
  • Liken planus kadınlarda en sık olarak vajinada oluşur. Bu durumda vajina ve vulva içerisinde kırmızı parlak lekeler ve yaralar ortaya çıkar.
  • Liken planus; ayak ve el bileklerine, gövdeye, uylukların iç kısmına, el üstüne ve erkeklerde genital organlara yerleşir.
  • Liken planus nadiren yüze yerleşebilir ve bu durumda daha çok dudaklar ve göz kapaklarında görülür.
  • Liken planusun el içi ve ayak tabanı tutulumu olduğunda deride kalın plaklar ortaya çıkabilir.
  • Liken planusun daha çok travma alanlarında ortaya çıktığı düşünülmektedir ki; şiddetli kaşıntı, yaralanma ve sürtüneme de travma olarak değerlendirilir.
  • Liken planuslu hastalarda tırnak tutulumu  % 5-10 civarındadır. Özellikle de liken planus çocuklarda deri tutulumundan önce tırnak tutulumu ilk belirti olarak ortaya çıkabilir. Tırnakların üzerinde uzunlamasına çizgiler ve tırnağın ayrılması  tırnakta liken planus belirtisi olabilmektedir.

Liken planus bulaşıcı mıdır?

Liken planus, görüntüsü itibariyle kişilerde bulaşıcı olabileceği izlenimi yaratmaktadır. Bu sebeple de liken planusa maruz kalan hastaların en çok merak ettiği hususlardan birisi bu sorunun bulaşıcı olup olmadığıdır. Ancak liken planusun temas ya da herhangi başka bir yolla bulaşması söz konusu değildir.

Liken planus bir kanser türümüdür, kanserle bir ilgisi var mıdır?

Günümüzde hala en korkulan hastalıkların başında kanser türleri geldiği için sağlık sorunlarının pek çoğu kanserle ilişkilendirilir. Konumuz olan liken planus, tedavisi olan bir cilt hastalığıdır, kesinlikle hayati bir risk yaratmaz ve zararlı da değildir. Liken planusun zaman içinde kendiliğinden de iyileşebildiği bilinmekle birlikte, iyileşme süresi hastadan hastaya göre farklılık gösterir. Liken planusta oluşan cilt lezyonları çoğunlukla vücutta kalıcı değildir, hastalık iyileştikten sonra tekrar ortaya çıkabilir ve yeniden tedavi edilebilir ya da kendiliğinden iyileşebilir. Tüm bunlardan yola çıkılarak liken planusun kesinlikle bir kanser türü olmadığı ve de kansere yol açacak faktörleri de doğurmadığı bilimsel açıdan söylenebilir.

Saçta ve tırnakta liken planus

Bir tür deri hastalığı olan liken planus, bazı durumlarda saç derisini ve tırnakları da etkileyebiliyor. Genelde tırnakları etkileyen liken planus, tırnakların bir kısmının veya tamamının kaybedilmesine yol açabilecek seviyeye ulaşabilir. Tırnakların çıktığı kök noktasından itibaren görülen liken planus, tırnağın soyulmasına, kırılmasına veya yapısının deforme olmasına neden olur.

Liken planus, kalıcı veya geçici tırnak kayıplarına sebep olabilir. Bu hastalığının etkilediği diğer bir yer olan saç derisinde ise kel kalmak gibi çok ciddi bir sorun ortaya çıkabilir. Böyle bir durumda en erken dönemde doktora başvurmak ve önlem almak gerekir. Liken planusun saçta, tırnakta ya da deride ortaya çıkması durumunda uygulanan tedavinin yanında tedaviyi desteklemek amaçlı da; sağlıklı beslenme, bol su tüketimi, temizlik ve sağlıklı yaşam tarzını benimsemek de önerilmektedir.

Liken planus nasıl tedavi edilir?

Diğer pek çok rahatsızlıkta olduğu gibi liken planusun tedavisinde de erken dönemde teşhis edilmesi ve tedaviye başlanması önemlidir. Herhangi bir tedavi istemeyenler için de çoğunlukla liken planus vakalarının kendiliğinden geçtiğinin altını çizmekte fayda var. Liken planusun tedavisine gelince; hafif dereceli liken planus vakaları genellikle birkaç hafta veya ay içerisinde iyileşme gösterir. Bundan dolayı da herhangi bir tedavi uygulanmasına gerek duyulmaz.

Liken planusun hafif değil de şiddetli geçtiği vakalarda tıbbi tedaviye ihtiyaç olabilir. Liken planus hastalığını kısa sürede tamamen ortadan kaldıracak etkide bir tedavi yöntemi yoktur. Liken planus tedavisinin amacı, hastalığın belirtilerini ve şiddetini azaltmakmak, hastanın yaşam kalitesini yükseltmektir. Liken planus tedavisinde genel olarak doktor, ağız yoluyla alınan haplar veya kremler önermektedir.

Liken planus tedavisinde ilacın yanında en yaygın olarak PUVA adı verilen ultraviole ışık tedavisi tercih edilmektedir. Bunun için hastalar, öncelikle dermatoloğa başvurmalı, dermatolog eşliğinde tedaviye başlanmalıdır. Liken planus ve diğer rahatsızlıklarda doktor reçetesi ve önerisi olmadan alınan ilaç tedavisi hastalığın şiddetini arttırabilir.

Liken planus tedavisi ne kadar sürer?

Liken planus hastalığının tedavisi için genel geçerli bir süre olduğunu söylemek doğru olmaz. Tedavinin süresi kesinlikle hastalığın şiddeti, seyri ve uygulanan tedaviye göre değişmektedir. Burada önemli olan nokta hastalığa maruz kalan kişilerin doğru  ellerde aldıkları tedaviyi düzenli bir şekilde uygulaması, tetikleyici faktörlerden kaçınmasıdır.

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar